Black Friday i najniższa cena z 30 dni przed obniżką (dyrektywa Omnibus)

Black Friday przypada 27 listopada 2026 r. W Polsce przy każdej informacji o obniżce ceny trzeba podać najniższą cenę, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, a w przypadku towarów ogłaszany procent obniżki należy liczyć od tej ceny. Ta strona wyjaśnia art. 4 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług na przykładach i pokazuje, jak bezpłatne narzędzie sprawdza historię Twoich cen.

Autor: Adam Hale · aktualizacja: 12 października 2026 r.

Zasada: art. 4 ustawy o informowaniu o cenach

Art. 4 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług stanowi: „W każdym przypadku informowania o obniżeniu ceny towaru lub usługi obok informacji o obniżonej cenie uwidacznia się również informację o najniższej cenie tego towaru lub tej usługi, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki.” (ustawa, art. 4). Przepis wdraża art. 6a dyrektywy 98/6/WE, dodany przez dyrektywę Omnibus (UE) 2019/2161, który państwa członkowskie musiały stosować od 28 maja 2022 r. (dyrektywa (UE) 2019/2161). Sposób uwidaczniania cen określa rozporządzenie w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz.U. z 2022 r. poz. 2776), obowiązujące od 1 stycznia 2023 r.

W praktyce oznacza to:

• Liczy się najniższa cena z 30 dni przed obniżką, a nie ostatnia cena ani cena katalogowa. Wlicza się każda ogólnie dostępna cena, która w tym okresie faktycznie obowiązywała, nawet krótko.
• Rabaty indywidualne: według wytycznych rzeczywiście indywidualne lub spersonalizowane rabaty nie podlegają tej zasadzie; kody i ceny członkowskie dostępne w praktyce dla większości klientów mogą jej jednak podlegać (pkt 2.3).
• W każdym przypadku: ustawa mówi o „każdym przypadku informowania o obniżeniu ceny”, a według wytycznych Komisji komunikaty takie jak „oferta Black Friday”, które stwarzają wrażenie obniżki ceny, podlegają tej zasadzie także wtedy, gdy nie podano procentu (pkt 1.1).
• Wcześniejsze promocje się liczą. Według wytycznych Komisji Europejskiej najniższa cena obejmuje także wcześniejsze ceny obniżone (wytyczne 2021/C 526/02, pkt 2.1).
• Osobno dla każdego kanału sprzedaży: jeśli w sklepie stacjonarnym i internetowym ceny są różne, wytyczne każą ustalać najniższą cenę dla każdego kanału osobno (pkt 2.1).
• Towary i usługi: polski przepis obejmuje także usługi.

Black Friday, Singles’ Day i Cyber Monday

Według wytycznych Komisji oferty „Black Friday”, które stwarzają wrażenie obniżki ceny, są informacją o obniżce, nawet gdy nie podano procentu (pkt 1.1). Przy kolejnych kampaniach, takich jak Singles’ Day (11 listopada), Black Friday, Cyber Monday (30 listopada) i promocje świąteczne, między którymi cena wraca do poprzedniego poziomu, za każdym razem obowiązuje zasada ogólna: ceną odniesienia jest najniższa cena z 30 dni przed daną kampanią, łącznie z ceną promocyjną z poprzedniej kampanii (pkt 4.3).

W praktyce: jeśli promocja zaczyna się 27 listopada 2026 r. o 0:00 czasu polskiego, okres liczy się od 28 października 2026 r., godz. 0:00, do momentu startu promocji. Jeśli system sklepu ustawia start na 0:00 UTC, w Polsce promocja zaczyna się dopiero o 1:00. Jeśli nie ustawisz innej strefy czasowej, narzędzie odczytuje godziny bez oznaczenia strefy w czasie polskim (Europe/Warsaw) i ostrzega, gdy promocja nie zaczyna się o północy.

Procent obniżki: wyrok TSUE w sprawie Aldi Süd

W październiku 2022 r. Aldi Süd reklamował banany po 1,29 € z przekreśloną ceną 1,69 € i oznaczeniem „−23%”. W tygodniu od 19 do 24 września banany kosztowały 1,29 €, więc najniższa cena z 30 dni wynosiła 1,29 €. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł 26 września 2024 r., że obniżkę ceny ogłaszaną w formie procentu lub komunikatu reklamowego podkreślającego korzystność ceny należy ustalać na podstawie „wcześniejszej ceny” w rozumieniu art. 6a ust. 2 (wyrok C-330/23, Aldi Süd). Nie wystarczy więc podać najniższej ceny z 30 dni drobnym drukiem i liczyć procent od wyższej ceny.

Polskie szczególne zasady i jak stosuje je narzędzie

Dyrektywa pozwala państwom przyjąć własne zasady dla towarów szybko psujących się, nowych towarów i obniżek stopniowych. Polska uregulowała dwie pierwsze sytuacje, a dla obniżek stopniowych nie wprowadziła żadnego wyjątku.

Przykłady

1. Cena z Singles’ Day wyznacza cenę odniesienia na Black Friday

Najniższa cena z 30 dni przed 27 listopada to 199,99 zł. Tę cenę trzeba podać, a obniżka wynosi 10%, a nie 28%. „249,99 zł 179,99 zł −28%” byłoby błędne z dwóch powodów.

2. Podwyżka tuż przed promocją

Cena odniesienia to 399,00 zł, czyli tyle samo, ile cena promocyjna. Ponieważ w okresie 30 dni obowiązywała cena 399,00 zł, późniejsza podwyżka do 499,00 zł nie zmienia ceny odniesienia. Nie ma obniżki, którą można by ogłosić, więc narzędzie pokazuje „Fix needed”.

3. Obniżka stopniowa

Najniższa cena w ciągu 30 dni przed 20 listopada wynosiła 400 zł. 20 listopada obniżasz cenę do 320 zł, a 27 listopada, bez przerwy, do 280 zł. W Polsce nie ma wyjątku dla obniżek stopniowych, więc przy obniżce do 280 zł ceną odniesienia jest 320 zł. Rzeczywista obniżka wynosi 12,5%, a najwyższy rabat, jaki można podać w pełnych procentach, wynosi 12%. „400 zł 280 zł −30%” byłoby błędne, choć w Niemczech czy we Francji taki zapis mógłby być dopuszczalny.

4. Nowy produkt

Produkt jest w sprzedaży od 10 listopada 2026 r. w cenie 159,00 zł, a na Black Friday ma kosztować 129,00 zł. Zgodnie z ust. 3 podajesz najniższą cenę od 10 listopada: 159,00 zł. Obniżka wynosi niecałe 19%, więc reklama „−20%” byłaby za wysoka; najwyższy rabat, jaki można podać w pełnych procentach, wynosi 18%.

Jak bezpłatnie sprawdzić ceny na Black Friday

1. Wyeksportuj historię cen produktów objętych promocją za okres co najmniej 40 dni przed rozpoczęciem promocji, osobno dla każdego kanału sprzedaży i każdej waluty. Kolumny: sku, date, price (cena stosowana wobec konsumentów), opcjonalnie channel i currency.
2. Przygotuj plik promocji: sku, start, sale_price, opcjonalnie was_price (planowana cena przekreślona lub „najniższa cena z 30 dni”), discount_pct, end, channel, perishable, launched i country z wartością PL.
3. Otwórz narzędzie (kraj Polska i waluta PLN są już ustawione) i wczytaj oba pliki. Interfejs jest po angielsku; narzędzie oblicza cenę odniesienia zgodnie z zasadami z art. 4 ustawy.
4. Popraw każdy wiersz oznaczony „Fix needed”, a przy statusie „Incomplete data” uzupełnij brakujące dane lub ustal przyczynę ich braku, zanim opublikujesz ceny.
5. Wyeksportuj podpisany plik dowodowy (JSON) i raport do druku, a potem przechowuj je razem z eksportami CSV.

Wyniki oznaczają: OK (wczytane dane przeszły wszystkie testy; narzędzie nie potwierdza, że historia jest pełna i prawdziwa), Fix needed (do poprawy: za wysoka cena przekreślona lub procent albo cena promocyjna nie jest niższa od ceny odniesienia), Incomplete data (brakuje danych albo nie obejmują całego okresu), Exempt (check condition) (może obowiązywać wyjątek; sprawdź samodzielnie, czy jego warunki są spełnione). Pliki nie opuszczają przeglądarki. Narzędzie jest bezpłatne i udostępnia wszystkie funkcje przy sprawdzaniu maksymalnie 25 różnych SKU jednocześnie.

Sprawdź ceny na Black Friday

Czego narzędzie nie wie

• czy historia cen jest pełna i prawdziwa: widzi tylko wiersze, które wczytasz;
• czy dana reklama w ogóle jest informacją o obniżce ceny, czy np. rabatem indywidualnym albo porównaniem z ceną sugerowaną;
• czy towar rzeczywiście szybko się psuje lub ma krótki termin przydatności;
• orzecznictwa i praktyki organów po dacie weryfikacji tej strony.